Hợp tác xã Chung Thịnh Chính đón đầu xu hướng phát triển phân bón hữu cơ vi sinh trên cơ sở những chính sách nông nghiệp của tỉnh Thái Nguyen

[Thái Nguyên] Trong bối cảnh ngành nông nghiệp chuyển mạnh sang sản xuất xanh, an toàn, tuần hoàn và nâng cao giá trị gia tăng, việc phát triển phân bón hữu cơ, phân bón hữu cơ vi sinh đang trở thành một hướng đi được quan tâm. Hệ thống chính sách của Trung ương về kinh tế hợp tác, nông nghiệp, đầu tư, khoa học - công nghệ, bảo vệ môi trường và kinh tế tuần hoàn đang tạo hành lang pháp lý quan trọng cho các hợp tác xã đầu tư sản xuất. Đây cũng là cơ sở để Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ nông nghiệp Chung Thịnh Chính từng bước hoàn thiện nhà máy, đầu tư dây chuyền sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh và xây dựng chuỗi liên kết với người nông dân.

Bao bì phân hữu cơ vi sinh của HTX Chung Thịnh Chính

1. Khung chính sách mới tạo thêm động lực cho kinh tế hợp tác

Trong những năm gần đây, phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã được xác định là một trong những nội dung quan trọng của quá trình cơ cấu lại nền kinh tế nông nghiệp.

Một căn cứ pháp lý quan trọng hiện nay là Luật Hợp tác xã số 17/2023/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 20/6/2023 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2024.

Luật Hợp tác xã năm 2023 tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã, đồng thời khuyến khích HTX mở rộng sản xuất, liên kết với thành viên, doanh nghiệp và các chủ thể khác trong chuỗi giá trị.

Đối với một HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp như Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ nông nghiệp Chung Thịnh Chính, đây là cơ sở pháp lý quan trọng để xây dựng phương án phát triển sản xuất, mở rộng ngành nghề, tăng cường liên kết với thành viên và tổ chức các hoạt động dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Việc đầu tư nhà máy phân bón hữu cơ vi sinh vì thế không chỉ đơn thuần là một dự án sản xuất công nghiệp, mà còn có thể gắn với mục tiêu cung cấp vật tư đầu vào cho vùng sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ thành viên HTX và hình thành chuỗi giá trị khép kín.

2. Chính sách hỗ trợ hợp tác xã: cần khai thác đúng nhóm đối tượng

Một điểm đáng chú ý của Luật Hợp tác xã năm 2023 là chính sách hỗ trợ được thiết kế theo hướng tạo điều kiện để HTX phát triển năng lực sản xuất, kinh doanh và tham gia thị trường.

Các nội dung hỗ trợ đối với tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX được quy định trong Luật Hợp tác xã 2023 và văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có Nghị định số 113/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Hợp tác xã.

Đối với Chung Thịnh Chính, cần đặc biệt rà soát các nhóm chính sách liên quan đến:

• Hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực;
• Hỗ trợ thông tin;
• Hỗ trợ tư vấn;
• Hỗ trợ ứng dụng khoa học, kỹ thuật và đổi mới công nghệ;
• Hỗ trợ tiếp cận thị trường;
• Hỗ trợ đầu tư kết cấu hạ tầng và các chương trình phát triển kinh tế tập thể;
• Hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm;
• Các chương trình hỗ trợ HTX trong lĩnh vực nông nghiệp do Trung ương và địa phương triển khai.

 Mức hỗ trợ cụ thể không áp dụng đồng nhất cho mọi HTX, mà phụ thuộc vào chương trình, nguồn vốn, đối tượng, quy mô dự án và điều kiện tại từng thời điểm.

Đây là điểm Chung Thịnh Chính cần đặc biệt lưu ý khi lập hồ sơ.

3. Cơ hội từ chính sách phát triển nông nghiệp và liên kết sản xuất

Bên cạnh Luật Hợp tác xã, một chính sách đáng quan tâm đối với HTX nông nghiệp là cơ chế hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp theo Nghị định số 98/2018/NĐ-CP của Chính phủ.

Chính sách này hướng đến việc hình thành các mối liên kết giữa doanh nghiệp, HTX, tổ hợp tác, hộ nông dân và các chủ thể khác trong chuỗi giá trị nông sản.

Nếu dự án của Chung Thịnh Chính được xây dựng theo hướng không chỉ sản xuất phân bón mà còn liên kết với vùng nguyên liệu, hợp tác xã thành viên, hộ nông dân và các cơ sở sản xuất nông nghiệp, HTX có thể nghiên cứu khả năng tham gia các chương trình hỗ trợ liên kết theo quy định hiện hành.

Điểm quan trọng là hồ sơ phải chứng minh được mối liên kết thực tế, phương án sản xuất, tiêu thụ, trách nhiệm của các bên và hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án.

Điều này đặc biệt phù hợp với định hướng của nhà máy phân bón hữu cơ vi sinh.

Thay vì xây dựng một nhà máy chỉ tập trung vào sản xuất và bán sản phẩm, Chung Thịnh Chính có thể hướng tới mô hình:

nguyên liệu hữu cơ → xử lý → sản xuất phân bón → cung ứng cho vùng sản xuất → thu mua nông sản → xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp.

Nếu tổ chức tốt, mô hình này vừa nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX, vừa tạo thêm giá trị cho thành viên và người nông dân.

4. Chính sách đầu tư nông nghiệp: cơ hội nhưng phải đáp ứng điều kiện

Đối với dự án xây dựng nhà máy, HTX cũng cần rà soát nhóm chính sách ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.

Một văn bản quan trọng là Nghị định số 57/2018/NĐ-CP ngày 17/4/2018 của Chính phủ về cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, cùng các văn bản pháp luật có liên quan và quy định hiện hành về đầu tư.

Tuy nhiên, cần tránh cách hiểu rằng cứ đầu tư một nhà máy phân bón hữu cơ là đương nhiên được hưởng tất cả các ưu đãi.

Việc hưởng ưu đãi phụ thuộc vào ngành, nghề, địa bàn, quy mô, tính chất dự án, nguồn vốn, hình thức đầu tư và điều kiện cụ thể của từng chính sách.

Vì vậy, Chung Thịnh Chính nên lập một “ma trận chính sách” riêng cho dự án, trong đó đối chiếu từng hạng mục:

Cách tiếp cận này sẽ thực tế hơn nhiều so với việc chỉ tìm một “gói ưu đãi phân bón hữu cơ”.

5. Lợi thế đặc biệt của mô hình phân bón hữu cơ vi sinh

Dự án của Chung Thịnh Chính còn có một lợi thế quan trọng: sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh có thể gắn với nhiều mục tiêu phát triển hiện nay như nông nghiệp xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ đất, giảm chất thải và kinh tế tuần hoàn.

Nếu nguyên liệu đầu vào được thu gom và xử lý đúng quy trình, nhà máy có thể tạo ra giá trị từ các nguồn nguyên liệu hữu cơ phù hợp, đồng thời cung cấp sản phẩm trở lại cho sản xuất nông nghiệp.

Đây là mô hình có khả năng tạo ra sự liên kết giữa khu vực sản xuất và khu vực chế biến.

Tuy nhiên, để biến lợi thế này thành lợi thế pháp lý hoặc được hưởng hỗ trợ tài chính, dự án vẫn phải đáp ứng đúng điều kiện của từng chương trình hỗ trợ.

Đặc biệt, HTX cần chú trọng hồ sơ chứng minh nguồn nguyên liệu, quy trình công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng, công suất, phương án xử lý môi trường và hiệu quả kinh tế.

6. Đầu tư khoa học - công nghệ là hướng đi then chốt

Hình ảnh dây chuyền được đầu tư tại nhà máy Chung Thịnh Chính cho thấy dự án đang hướng tới việc cơ giới hóa và đồng bộ hóa nhiều công đoạn sản xuất.

Một dây chuyền hoàn chỉnh có thể bao gồm hệ thống tiếp nhận nguyên liệu, cấp liệu, nghiền, sàng, phối trộn, định lượng, vận chuyển, đóng bao và các thiết bị phụ trợ.

Đối với một HTX, đầu tư công nghệ không chỉ nhằm tăng công suất.

Quan trọng hơn là kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Khi quy trình được cơ giới hóa, doanh nghiệp có điều kiện kiểm soát tốt hơn tỷ lệ phối trộn, độ đồng đều sản phẩm, năng suất lao động và khả năng truy xuất quá trình sản xuất.

Đây là lĩnh vực Chung Thịnh Chính có thể tiếp tục nghiên cứu các chương trình hỗ trợ về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ theo quy định hiện hành.

Ông Nguyễn Quang Chung thảo luận với TS Nguyễn Xuân Hòa - Chuyên gia ngành phân bón của VITAD-AGRI, Giảng viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam về phụ gia cho phân vi sinh dạng bột

7. Chính sách môi trường và cơ hội từ kinh tế tuần hoàn

Một hướng tiếp cận khác cũng rất đáng chú ý là kinh tế tuần hoàn.

Nhà máy phân bón hữu cơ nếu sử dụng nguồn nguyên liệu phù hợp, có quy trình xử lý đạt yêu cầu và kiểm soát tốt các yếu tố môi trường có thể trở thành một mắt xích trong chuỗi tuần hoàn nông nghiệp.

Tuy nhiên, “hữu cơ” không đồng nghĩa với việc có thể thu gom mọi loại chất thải để đưa vào sản xuất.

Nguyên liệu phải được kiểm soát về nguồn gốc, tính chất và mức độ phù hợp với quy trình sản xuất. Nhà máy cũng phải tuân thủ các quy định về môi trường, an toàn lao động, chất lượng sản phẩm và quản lý chất thải.

Đây chính là điều kiện để dự án phát triển lâu dài và tạo dựng niềm tin với người nông dân.

8. Chung Thịnh Chính có thể hưởng những chính sách nào?

Đối với Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ nông nghiệp Chung Thịnh Chính, thay vì khẳng định ngay một khoản tiền hỗ trợ cụ thể, có thể xác định 6 nhóm chính sách cần ưu tiên lập hồ sơ rà soát:

Thứ nhất, chính sách hỗ trợ phát triển HTX theo Luật Hợp tác xã 2023 và Nghị định 113/2024/NĐ-CP.

Thứ hai, chính sách hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản, nếu HTX xây dựng được vùng sản xuất và phương án liên kết đáp ứng điều kiện.

Thứ ba, chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt đối với những hạng mục thuộc phạm vi được hưởng ưu đãi theo quy định.

Thứ tư, chính sách khoa học - công nghệ và đổi mới công nghệ, phù hợp với việc đầu tư dây chuyền sản xuất, tự động hóa, kiểm soát chất lượng và công nghệ xử lý nguyên liệu.

Thứ năm, các chương trình hỗ trợ về môi trường, kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả tài nguyên, nếu dự án đáp ứng tiêu chí của chương trình cụ thể.

Thứ sáu, các chính sách của tỉnh Thái Nguyên về phát triển nông nghiệp, kinh tế tập thể, sản phẩm OCOP, xúc tiến thương mại, liên kết chuỗi và phát triển nông thôn đang có hiệu lực tại thời điểm HTX lập hồ sơ.

Đặc biệt, nhóm thứ sáu cần được đối chiếu trực tiếp với nghị quyết, quyết định và chương trình của tỉnh Thái Nguyên hiện hành, bởi đây là nhóm chính sách có thể thay đổi theo giai đoạn ngân sách và theo việc sắp xếp đơn vị hành chính.

9. Không chỉ tìm “ưu đãi”, mà cần xây dựng hồ sơ dự án đủ điều kiện

Để tận dụng tốt chính sách, Chung Thịnh Chính nên chuẩn bị một bộ hồ sơ tổng thể cho nhà máy, trong đó thể hiện rõ:

Quy mô dự án; tổng mức đầu tư; công suất; công nghệ; danh mục máy móc; nguồn nguyên liệu; sản phẩm; vùng tiêu thụ; số lượng thành viên hưởng lợi; phương án liên kết với nông dân; hiệu quả kinh tế; hiệu quả xã hội; phương án bảo vệ môi trường và kế hoạch phát triển trong những năm tiếp theo.

Khi những nội dung này được lượng hóa, cơ quan chuyên môn mới có cơ sở xác định dự án thuộc chương trình hỗ trợ nào và có thể hưởng chính sách ở mức nào.

Đây cũng là cách giúp HTX tránh bỏ sót chính sách.

10. Đón đầu một chu kỳ phát triển mới

Sự chuyển dịch của nông nghiệp Việt Nam từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn đang tạo ra một thị trường mới cho phân bón hữu cơ và phân bón vi sinh.

Đối với Thái Nguyên, nơi có nhiều vùng sản xuất chè, cây ăn quả, rau màu và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, nhu cầu về vật tư đầu vào có chất lượng và nguồn gốc rõ ràng sẽ tiếp tục là vấn đề được quan tâm.

Trong bối cảnh đó, việc Chung Thịnh Chính đầu tư nhà máy sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh có thể xem là một bước đi phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp hiện đại.

Giá trị của dự án không chỉ nằm ở số tấn sản phẩm được sản xuất mỗi năm, mà còn nằm ở khả năng hình thành một chuỗi liên kết từ nguyên liệu - sản xuất - phân phối - vùng nguyên liệu - nông sản.

Nếu tận dụng tốt chính sách của Trung ương và địa phương, đồng thời đầu tư bài bản về công nghệ, chất lượng và môi trường, Chung Thịnh Chính có cơ hội xây dựng một mô hình HTX nông nghiệp theo hướng hiện đại: vừa sản xuất, vừa cung ứng dịch vụ, vừa liên kết với nông dân và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp xanh.