Đưa phân bón vi sinh hữu cơ đến vùng sản xuất đặc sản Thái Nguyên: Đồng hành cùng nhà nông nâng tầm nông sản sạch

Thái Nguyên đang sở hữu nhiều vùng sản xuất nông nghiệp đặc trưng với các sản phẩm có giá trị kinh tế và tiềm năng thị trường lớn như chè, na, bưởi, trám, lúa nếp bao thai… Trong xu hướng chuyển đổi sang nông nghiệp an toàn, sinh thái và bền vững, việc đưa phân bón vi sinh hữu cơ đến gần hơn với người sản xuất được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đất, cải thiện quy trình canh tác và tạo nền tảng để nông sản địa phương từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn như VietGAP, OCOP và hướng tới sản xuất hữu cơ trong tương lai.

Từ nhu cầu của nhà nông đến chiến lược phát triển nông nghiệp sạch

Trong nhiều năm qua, sản xuất nông nghiệp tại Thái Nguyên đã có những bước chuyển mạnh mẽ. Bên cạnh mục tiêu nâng cao năng suất, người nông dân ngày càng quan tâm nhiều hơn đến chất lượng nông sản, an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và khả năng truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, với những cây trồng đặc sản của địa phương, giá trị sản phẩm không chỉ nằm ở sản lượng mà còn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng, độ an toàn, thương hiệu và khả năng đáp ứng yêu cầu của các thị trường ngày càng khắt khe.

Chè là một trong những ngành hàng tiêu biểu. Cùng với đó, các vùng trồng na, bưởi, trám và những vùng sản xuất lúa nếp bao thai đang tạo nên sự đa dạng cho nông nghiệp đặc trưng của Thái Nguyên.

Để nâng cao giá trị những sản phẩm này, việc thay đổi phương thức canh tác theo hướng sử dụng hợp lý vật tư nông nghiệp, tăng cường vật tư hữu cơ, vi sinh, quản lý đất và dinh dưỡng cây trồng một cách khoa học là xu hướng cần thiết.

Đây cũng là định hướng mà Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ Nông nghiệp Chung Thịnh Chính hướng tới trong chiến lược phát triển thị trường phân bón vi sinh hữu cơ: không chỉ bán sản phẩm phân bón, mà từng bước trở thành đơn vị đồng hành kỹ thuật cùng nhà nông.

Na La Hiên, một đặc sản của Thái Nguyên

Tiếp cận trực tiếp các vùng trồng cây đặc sản

Thay vì phát triển thị trường theo cách đơn thuần đưa sản phẩm đến đại lý, chiến lược của Chung Thịnh Chính có thể tập trung vào việc tiếp cận trực tiếp các vùng sản xuất, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ nông dân và các chủ thể OCOP. Mỗi vùng cây trồng có đặc điểm đất đai, khí hậu, nhu cầu dinh dưỡng và quy trình chăm sóc khác nhau. Vì vậy, phân bón vi sinh hữu cơ cần được đưa vào một quy trình sử dụng phù hợp với từng nhóm cây trồng, thay vì áp dụng một công thức chung cho mọi đối tượng. Với vùng chè, trọng tâm có thể hướng đến việc bổ sung nguồn hữu cơ cho đất, hỗ trợ hệ vi sinh vật đất và xây dựng quy trình dinh dưỡng phù hợp với yêu cầu sản xuất chè an toàn. Đối với cây na và bưởi, việc quản lý dinh dưỡng đất, chăm sóc bộ rễ, cân đối dinh dưỡng trong các giai đoạn sinh trưởng và hạn chế phụ thuộc quá mức vào vật tư hóa học là những vấn đề người trồng đặc biệt quan tâm. Với cây trám - một sản phẩm có tính đặc trưng của địa phương - việc xây dựng quy trình chăm sóc lâu dài, cải thiện đất và duy trì sức khỏe vườn cây cũng có ý nghĩa quan trọng.

Trong khi đó, đối với lúa nếp bao thai, hướng tiếp cận có thể tập trung vào việc xây dựng quy trình sử dụng phân bón hữu cơ, vi sinh phù hợp với điều kiện đồng ruộng, góp phần nâng cao chất lượng hạt gạo và giá trị sản phẩm.

Lúa nếp bao thai tại cánh đồng Định Hóa

Điểm chung của chiến lược là lấy cây trồng, vùng sản xuất và nhu cầu thực tế của nông dân làm trung tâm.

Không chỉ cung cấp phân bón, mà cung cấp giải pháp canh tác

Một trong những hướng đi quan trọng để phát triển thị trường phân bón vi sinh hữu cơ là thay đổi cách tiếp cận với người nông dân.

Thực tế cho thấy, khi lựa chọn một loại phân bón, nhà nông không chỉ quan tâm đến giá bán. Họ quan tâm đến hiệu quả thực tế trên cây trồng, cách sử dụng, chi phí trên một đơn vị diện tích, khả năng kết hợp với các vật tư khác và đặc biệt là hiệu quả kinh tế cuối cùng.

Do đó, Chung Thịnh Chính có thể xây dựng mô hình “phân bón + kỹ thuật + đồng hành vùng trồng”.

Theo đó, doanh nghiệp/HTX phối hợp với các tổ chức sản xuất tiến hành khảo sát đất, cây trồng và quy trình canh tác; hướng dẫn cách sử dụng sản phẩm theo đúng công bố và khuyến cáo kỹ thuật; theo dõi quá trình sinh trưởng; ghi nhận kết quả và từng bước hoàn thiện quy trình.

Các mô hình trình diễn tại vườn chè, vườn na, bưởi hoặc vùng lúa sẽ đóng vai trò như những “địa chỉ thực tế” để người nông dân khác có thể tham quan, trao đổi và đánh giá. Đây là phương thức tiếp thị có tính bền vững hơn so với quảng cáo đơn thuần, bởi hiệu quả của sản phẩm được chứng minh thông qua quy trình và kết quả sản xuất thực tế, đồng thời vẫn cần được đánh giá bằng các tiêu chí kỹ thuật phù hợp.

Hướng đến VietGAP, OCOP và nền tảng Organic

VietGAP, OCOP và Organic là những định hướng có liên quan nhưng không đồng nhất.

VietGAP tập trung vào thực hành sản xuất nông nghiệp tốt, trong đó có các yêu cầu về an toàn thực phẩm, môi trường, ghi chép và quản lý quá trình sản xuất. OCOP lại gắn nhiều với việc phát triển sản phẩm địa phương, nâng cao chất lượng, thương hiệu, bao bì, truy xuất nguồn gốc, tổ chức sản xuất và thị trường. Trong khi đó, sản xuất hữu cơ có hệ thống yêu cầu riêng và nghiêm ngặt hơn về vật tư đầu vào, quy trình sản xuất, quản lý đất, kiểm soát sản xuất và chứng nhận theo tiêu chuẩn áp dụng.

Vì vậy, sử dụng phân bón vi sinh hữu cơ không đồng nghĩa với việc một sản phẩm nông nghiệp tự động đạt VietGAP, OCOP hay Organic.

Tuy nhiên, nếu được sử dụng đúng quy trình và phù hợp với yêu cầu của từng hệ thống sản xuất, phân bón hữu cơ, vi sinh có thể trở thành một thành phần trong chiến lược xây dựng nền sản xuất an toàn và bền vững.

Đây chính là cách Chung Thịnh Chính có thể định vị sản phẩm của mình trên thị trường: không hứa hẹn thay nhà nông đạt chứng nhận, mà đồng hành cùng nhà nông xây dựng quy trình sản xuất có kiểm soát, tạo nền tảng để đáp ứng các tiêu chuẩn phù hợp.

Xây dựng “vùng trồng sử dụng phân bón vi sinh hữu cơ”

Một chiến lược tiếp thị có thể tạo khác biệt cho Chung Thịnh Chính là xây dựng các mô hình vùng trồng sử dụng phân bón vi sinh hữu cơ. Thay vì triển khai trên diện rộng ngay từ đầu, có thể lựa chọn một số hộ nông dân, tổ hợp tác hoặc hợp tác xã tiêu biểu để xây dựng mô hình thử nghiệm.

Ví dụ:

• Mô hình chè sử dụng phân bón vi sinh hữu cơ;
• Mô hình na chăm sóc đất theo hướng hữu cơ;
• Mô hình bưởi tăng cường dinh dưỡng hữu cơ cho đất;
• Mô hình trám sử dụng giải pháp dinh dưỡng hữu cơ phù hợp;
• Mô hình lúa nếp bao thai theo hướng sản xuất an toàn.

Mỗi mô hình cần có hồ sơ theo dõi: diện tích, loại đất, giống cây, lượng phân sử dụng, thời điểm bón, tình trạng cây, năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế. Những dữ liệu này vừa có giá trị phục vụ sản xuất, vừa có thể trở thành nội dung truyền thông rất hữu ích. Khi một mô hình có kết quả phù hợp, HTX có thể tổ chức hội thảo đầu bờ, ngày tham quan mô hình, tọa đàm với nông dân và kết nối với các chủ thể OCOP, doanh nghiệp thu mua.

Người nông dân được nhìn thấy - được trải nghiệm - được trao đổi - rồi mới quyết định sử dụng sản phẩm.

Đó có thể là nền tảng quan trọng để xây dựng niềm tin thương hiệu.

Kết hợp bán hàng trực tiếp và tiếp thị số

Song song với việc tiếp cận trực tiếp vùng trồng, Chung Thịnh Chính có thể phát triển hệ thống tiếp thị đa kênh.

Website của HTX đóng vai trò là trung tâm thông tin, giới thiệu nhà máy, sản phẩm, quy trình sản xuất, hướng dẫn sử dụng, các mô hình vùng trồng và câu chuyện của người nông dân.

Các nền tảng Facebook, TikTok, YouTube có thể tập trung vào nội dung ngắn, dễ hiểu:

“Một ngày chăm sóc vườn chè”,
“Đất vườn na cần gì?”,
“Chăm sóc bưởi theo hướng hữu cơ”,
“Câu chuyện hạt gạo bao thai”,
hay “Từ đất khỏe đến nông sản chất lượng”.

Thay vì quảng cáo quá nhiều về sản phẩm, nội dung nên tập trung vào kiến thức nông nghiệp, giải pháp cải tạo đất, sử dụng phân bón đúng cách và câu chuyện thực tế tại vùng trồng. Khi người nông dân tìm kiếm được thông tin hữu ích, thương hiệu sẽ dần được ghi nhớ.

Tạo chuỗi liên kết từ nhà máy đến vùng nguyên liệu

Về lâu dài, mục tiêu không chỉ là bán được nhiều tấn phân bón mà là hình thành chuỗi liên kết giữa nhà máy - HTX - nhà nông - vùng trồng - đơn vị thu mua - thị trường.

Trong chuỗi đó, Chung Thịnh Chính cung cấp sản phẩm và hỗ trợ kỹ thuật; nhà nông tổ chức sản xuất theo quy trình; HTX hoặc tổ chức sản xuất quản lý vùng trồng; các đơn vị thu mua tham gia tiêu thụ; còn người tiêu dùng là đích đến cuối cùng. Khi quy trình được chuẩn hóa, việc truy xuất nguồn gốc, quản lý nhật ký sản xuất và đánh giá hiệu quả cũng trở nên thuận lợi hơn. Đây là nền tảng quan trọng để các sản phẩm đặc sản của Thái Nguyên không chỉ được bán dưới dạng nông sản thông thường mà có thể từng bước phát triển thành sản phẩm có thương hiệu, có câu chuyện, có tiêu chuẩn và có thị trường ổn định.

“Đất khỏe - cây khỏe - nông sản chất lượng - người nông dân hưởng lợi”

Chiến lược phát triển phân bón vi sinh hữu cơ của Chung Thịnh Chính có thể được xây dựng xoay quanh một thông điệp đơn giản:

“Đồng hành cùng nhà nông xây dựng nền nông nghiệp sạch và bền vững.”

Từ vùng chè đến vùng na, bưởi, trám và lúa nếp bao thai, mỗi cây trồng đều cần một cách tiếp cận phù hợp. Mỗi hộ nông dân cũng có điều kiện sản xuất khác nhau. Vì vậy, hành trình chuyển đổi không thể diễn ra trong một sớm một chiều. Đó là quá trình từng bước thay đổi phương thức canh tác, nâng cao nhận thức, quản lý đầu vào, ghi chép sản xuất, cải thiện đất và kiểm soát chất lượng.

VietGAP có thể là một bước tiến; OCOP là một hướng phát triển giá trị sản phẩm; còn sản xuất hữu cơ là mục tiêu dài hạn đối với những vùng đủ điều kiện và đáp ứng đầy đủ yêu cầu của tiêu chuẩn, chứng nhận áp dụng.

Trong hành trình đó, phân bón vi sinh hữu cơ có thể trở thành một mắt xích quan trọng. Với định hướng tiếp cận trực tiếp các vùng trồng đặc sản, xây dựng mô hình trình diễn, kết hợp tư vấn kỹ thuật, chuyển đổi số và phát triển hệ thống phân phối, HTX Thương mại và Dịch vụ Nông nghiệp Chung Thịnh Chính có cơ hội xây dựng một mô hình kinh doanh không chỉ dựa trên việc bán sản phẩm, mà dựa trên giá trị lâu dài của vùng đất và người nông dân. Đích đến cuối cùng không đơn thuần là tăng doanh số phân bón. Đó là góp phần tạo ra những vùng sản xuất có trách nhiệm hơn với đất, cây trồng, môi trường và sức khỏe cộng đồng; những sản phẩm đặc sản Thái Nguyên có chất lượng cao hơn; và một chuỗi giá trị trong đó người nông dân thực sự là trung tâm.

Từ một bao phân bón đến một vùng trồng, từ một vùng trồng đến một thương hiệu nông sản - đó có thể là chiến lược dài hạn để Chung Thịnh Chính cùng nhà nông đưa nông nghiệp đặc sản Thái Nguyên bước sang một giai đoạn phát triển mới.